مدعیان دیپلماسی

اکرم صدیقی-سردبیر سایت-«ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا در مصاحبه ای خواستار دیدار با حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران بدون پیش شرط شد و تعجب رسانه ‏های همگانی جهانی را برانگیخت.

تهران- اقتصاد برتر- 13 مرداد 97

ترامپ که در کنار «جوزپه کونته»، نخست‌وزیر ایتالیا در کنفرانس خبری در واشنگتن صحبت می‏کرد، در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید آیا حاضر است با رئیس جمهوری ایران ملاقات کند؟ گفت: حاضرم با رهبران ایران هر زمان که بخواهند بدون پیش‌شرط دیدار کنم…  البته ابراز تمایل من برای این مذاکره از موضع ضعف نیست بلکه گفت و گو را بهترین راه حل مسأله می‏دانم. البته با فاصله کوتاهی «پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا به تصحیح اظهارات ترامپ پرداخت و پیش شرط هایی را برای انجام این گفت وگو تعیین کرد.

در داخل ایران وزیر امور خارجه و رئیس جمهوری که رسما باید پاسخ همتای آمریکایی خود را می‏دادند در خصوص پیشنهاد مذاکره ترامپ سکوت کردند و در عوض بسیاری از سیاسیون درباره مذاکره داشتن یا نداشتن با دولت آمریکا اظهار نظر کردند! و هر کدام دیدگاه های متضادی را مطرح کردند که نشانگر چند صدایی کامل در داخل ایران بود دقیقا همان چیزی که آمریکا انتظارش را داشت در ایران اتفاق افتاد و آمریکا غیر مستقیم ایران را به میدانی که خود باز کرده بوده کشاند. در ایران هنوز این فرهنگ که هر کس در سطح جایگاهی که دارد اظهار نظر کند جا نیفتاده و گاهی به یکباره یک کارمند پاسخ یک رئیس جمهوری یا وزیر خارجه را می‏دهد و اتفاقا افرادی که باید اظهار نظر کنند، سخنی نمی‏گویند!

به هیچوجه قصد ندارم له یا علیه مذاکره یا عدم مذاکره روحانی و ترامپ موضع بگیرم که جای آن در این مقال نیست بلکه بحث من درباره با برنامه موضع گرفتن یا صحبت کردن مقابل حریف است . همانطور که آمریکایی‏ها قطعا با برنامه پیشنهادی را مطرح می‏کنند و از طرح آن هدف خاصی را دنبال می‏کنند.

قطعا با روحیه‏ ای که از عهد شکنی گرفته تا نقض قوانین بین ‏المللی در ترامپ سراغ داریم، همه می‏دانیم از دیدار روحانی و ترامپ نفعی برای کشور حاصل نخواهد شد! اما حتی رد پیشنهاد ترامپ نیز ملاحظاتی دارد و ما با در نظر گرفتن منافع نظام باید با برنامه پاسخ آن را بدهیم بگونه ای که حداکثر استفاده را از آن به نفع کشور ببریم .

عرف و قانون این است که هر مسئولی در حیطه وظایفی که به عهده دارد اظهار نظر کند؟ پس چرا در ایران هر فرد سیاسی از هر سازمان و نهادی خود را مسئول پاسخگویی در مباحث کلان سیاسی خصوصا در موضوع سیاست خارجی که بحث کاملا تخصصی است، می‏داند و بلافاصله در این خصوص چه در فضای مجازی و یا در قالب مصاحبه اظهار نظر می‏کند بگونه‏ای که مقام کشور مقابل، بالاخره نمی‏داند طرف صحبت با آن کیست و پاسخ حرفش را از چه مرجعی باید بشنوند و کدامیک از مواضعی که در ایران ابراز شده را باید ملاک تصمیم گیری قرار دهد.

برای مثال در اظهار نظری که ترامپ در خصوص مذاکره و دیدار با مقام‏های ایران داشت در یک جلسه رسمی با نخست وزیر ایتالیا پیشنهادی را کاملا هدفمند مطرح کرده و تنها وزیر امور خارجه اش که مسئول سیاست خارجی این کشور است بعد از چند ساعت به تصحیح گفته‏های ترامپ پرداخت و مسأله پیش شرط را مطرح کرد و هیچ مقام مسئول و سیاسی دیگری در آمریکا در این رابطه اظهار نظری نکرد البته اظهار نظر پمپئو وزیر خارجه آمریکا روی حرف رئیس جمهوری این کشور نیز بی ربط و بی جا بود زیرا در همه دنیا عرف است که وقتی رئیس جمهوری موضعی را می‏گیرد مقام‏های پایین دستی علیه وی حرف نمی‏زنند.

در این مورد بلافاصله پمپئو درکلام ترامپ دویده و اما و اگر  جدیدی را مطرح کرد! که دور از انتظار بود و نشانگر اختلافات درونی در آمریکاست. البته در سیستم ترامپیسم در کاخ سفید این روال طبیعی است چون همه می‏دانند ترامپ حرف‏های بی‏ربط زیاد می‏زند و همیشه یک به پا برای اصلاح حرف‏هایش می‏گذارند!

در زبان عامیانه وقتی فردی در جامعه به مشکلی برخورد می‏کند به طرف مقابل می‏گوید بزرگ شما کیست تا مشکل را با وی مطرح کنیم نه اینکه کل اعضای خانواده خود را طرف بیگانه بدانند و همه به آن پاسخ بدهند. اتفاقی که در کشور ما در حال جریان است بی‏شباهت به این موضوع نیست. ترامپ خوب یا بد حرفی زده اما در اینطرف همه جواب وی را می‏دهند! به نظر شما طرف مقابل و افکار عمومی دنیا که این موضوع برایشان مهم است چه برداشتی از داخل کشور ما خواهند کرد؟

بارها دیده شده مقام‏های مسئولی که در حوزه فعالیت خود باید اظهار نظر کنند و پاسخگوی مطالبات مردم باشند در موضوعات مربوط به فعالیت خود سکوت می‏کنند اما در مصاحبه ها و اظهار نظرهایشان درباره موضوعاتی که اصلا به حوزه فعالیت آنان ربطی ندارد اظهار نظر می‏کنند و آن هم مواضعی می‏گیرند که واقعا در جایگاه نظام جمهوری اسلامی ایران نیست و حتی گاهی ممکن است موقعیت کشور را به مخاطره بیندازد. روابط بین‏الملل از یک سری قوانین و قواعد پیروی می‏کند که فعالان حوزه سیاسی باید آنها را بشناسند و در آن چارچوب اظهار نظر کنند نه اینکه افرادی بدون اطلاع از کوچک‏ترین اصول سیاست خارجی درباره مسائل پیچیده دیپلماسی بین دو کشور اظهار نظر می‏کنند. دوستان عزیز بگذارید پاسخ ترامپ را مسئولان مربوط به خودش بدهند، و هدفمند و با برنامه بدهند شاید بتوانیم از آن به نفع منافع ملی کشور استفاده کنیم.

پاسخ دادن