سریال اشتباهات بی‌پایان تلویزیون

اشتباهات تلویزیون انگار پایانی ندارد و روز به روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود. از سریال‌های ضعیف گرفته تا مهمانان برنامه‌ای که حجاب کامل ندارند و پخش فیلم‌های کوین اسپیسی که به رسوایی اخلاقی متهم شده است!

تهران – اقتصاد برتر – 23 شهریور 97

اشتباهات تلویزیون انگار پایانی ندارد و روز به روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود. از سریال‌های ضعیف گرفته تا مهمانان برنامه‌ای که حجاب کامل ندارند و پخش فیلم‌های کوین اسپیسی که به رسوایی اخلاقی متهم شده است! آری، این تنها بخشی از اشتباهات بی‌شمار سیمای ملی است که قرار است مخاطب میلیونی را سرگرم کند.

ناامیدی مردم از سریال‌سازی سیما

در شرایطی که فشارهای اقتصادی و زندگی روزمره تن و روان مردم را خسته و رنجور کرده و امیدشان به این است که شب‌ها در کنار خانواده بتوانند چند ساعتی را دور از استرس به تماشای سریال یا برنامه مناسبی بنشینند، دست تلویزیون به شدت خالی است. همین برنامه‌های اندک هم با بمباران تبلیغات سامانه‌ها و اپلیکیشن‌های مختلف مخاطبان را کلافه کرده‌‌اند. از جمله ویژه برنامه جام‌جهانی و یا برنامه خندوانه که حدود یک ساعت تبلیغات در آن انجام می‌شود و همین موضوع باعث شده بیننده عطای دیدن برنامه را به لقایش ببخشد و به تماشای فیلم دست چندم سینمایی که آن را به مبلغ 10000 تومان تهیه کرده، بنشیند. این اتفاق امسال رخ نداده و چند سالی است که جز دو-سه سریال خوب و تاک‌شوهای خندوانه و دورهمی هیچ اتفاق خوبی در سیما رخ نداده است. حتی فصل پنجم برنامه خندوانه هم نتوانست انتظارات طرفدارانش را برآورده کند. فصلی که قرار بود با بازگشت «جناب خان» و برگزاری دوره دوم مسابقه استعدادیابی «خنداننده شو» شادی را به خانه‌های مردم بیاورد تا حد زیادی ناامیدکننده ظاهر شد. از یک طرف به خاطر فشرده بودن خنداننده شو فرصت زیادی برای شیرین‌زبانی‌های جناب خان ایجاد نشد و از طرفی زمان کم و سوءتفاهمات پیش‌آمده برای خنداننده شو 2 آن را در فاصله زیادی نسبت به خنداننده شو 1 قرار داد. با وجود رای‌های مردمی بیشتر در این مرحله که نشان از تعداد بیشتر بینندگان داشت، اما؛ کیفیت استندآپ‌ها با خنداننده شو 1 بسیار متفاوت بود و تاثیر سلیقه مربیان بر شرکت‌کنندگان از هفته دوم به بعد به وضوح دیده می‌شد.

مورد دیگر ساخت مکرر سریال‌های ضعیف است. تلویزیون که مدام از کمبود بودجه می‌نالد، همین بودجه اندک خود را صرف ساخت سریال‌های درامی می‌کند که بیشتر مضمون تخیلی دارند! شبکه یک که زمانی مرجع سریال‌های درجه اول جنایی و پلیسی و همچنین «الف ویژه» ساخت سیما بود به روزگاری افتاده که یک سریال اپیزودیک با موضوعات پیش‌پاافتاده را بارها و بارها پخش ‌می‌کند و جالب اینجاست که همین سریال از شبکه‌های دیگر با عناوین دیگری پخش می‌شود! سایر شبکه‌ها هم اگر سریال‌سازی نکنند و به بازپخش صدباره سریال‌های قدیمی بسنده کنند بهتر است. اخیرا سریال «پدر» با مضمون نقش حمایتی پدر در زندگی و تبلیغ دینداری از شبکه دو سیما پخش شد که از همان ابتدا با صحنه‌های عجیب و غریبش دستمایه طنز شبکه‌های اجتماعی شد. صحنه‌هایی مثل پریدن از پنجره به بیرون و گذاشتن کلاه کاپشن برای ایجاد جذابیت بیشتر عمده موضوعات شوخی‌ها با سریال بود. از طرفی دختر نقش اول سریال که برای اولین بار کار تصویر را تجربه می‌کرد با بازی نه چندان خوب و چهره‌ای نه چندان زیبا برای صعود به قله‌های شهرت به یکباره وارد حرفه مدلینگ شد و تمام عکس‌های باحجاب خود در نقش لیلای سریال را از صفحه اینستاگرامش پاک و فوتوشوت‌های مدلینگش را جایگزین کرد و نوشت: من خیلی با لیلا فرق دارم! بسیاری معتقدند این عمل یک شوی تبلیغاتی برنامه‌ریزی‌شده از سوی تهیه‌کننده برای به چشم آمدن خبر ساخت فصل دوم پدر بوده است. فرضیه‌ای که با برگشتن عکس‌های سریال به پیج ریحانه پارسا رنگ واقعیت گرفت.

نکته جالب دیگر همین علاقه جدید تلویزیون به فصلی‌سازی سریال‌هاست؛ به خصوص سریال‌های ضعیفی مثل پدر، لیسانسه‌ها و ستایش. آن هم در شرایطی که به هیچ وجه استانداردهای ساخت سریال‌های دنباله‌دار در تلویزیون رعایت نمی‌شود. به طور معمول هر سال باید فصل جدیدی از سریال پخش شود ولی در ایران بین دو فصل یک سریال سال‌ها فاصله می‌افتد به طوری که ممکن است بازیگران فصل پیشین در دسترس نباشند و پیدا کردن بازیگر جایگزین به مشکل بزرگی برای عوامل تبدیل شود. درست مانند اتفاقی که برای پیدا کردن جایگزین رامسین کبریتی در ستایش افتاد.

حجاب در تلویزیون، آری یا نه؟

موضوع جالبی که اخیرا اتفاق افتاده در یکی از قسمت‌های برنامه «بدون توقف» است که از شبکه سه سیما پخش می‌شود. در حالی که موضوع بحث برنامه در مورد حجاب است مهمانان برنامه از حجاب کامل برخوردار نیستند!

در شرایطی که شهربانو منصوریان به خاطر لباس تمرینی‌اش که کاملا هم پوشیده بود به برنامه رادیویی! راه داده نشد و سخت‌گیری‌های زیادی که این روزها تمام بازیگران در قالب خاطراتی از سانسورهای سیما از آن یاد می‌کنند این اتفاق واقعا بی‌سابقه بود. در عجیب‌ترین مورد ترانه علیدوستی خاطره‌ای را از حضور به عنوان استعداد نوجوان در برنامه‌ای تلویزیونی در حساب توئیترش به اشتراک گذاشت که در زیر مشاهده می‌کنید:

علیدوستی در توئیترش نوشت: «همان طور که گفتم با صداوسیما همکاری نداشتم که خاطره‌ای ازش داشته باشم. فقط همون یک اتفاقی که باعث شد دورش را خط بکشم را می‌تونم تعریف کنم:
سال ۷۹، اولین فیلمم رو بازی کرده بودم، اما هنوز اکران نشده بود و کسی مطلقا من را نمی‌شناخت. دعوت شدم به برنامه‌ای در شبکه جام‌جم، سر جمع ده دقیقه؛ به عنوان استعداد نوجوان. برنامه زنده بود و در ساختمان شبکه دو ضبط می‌شد. سینمایی بود و مهمان‌های دیگری هم داشت.
سر ساعت رسیدم ساختمان شبکه دو. حراست بانوان جلوم رو گرفت که پالتوت کوتاهه؛ تا زیر زانو بود. برق ناخن هم داشتم. گفتن نمیشه بری. گفتم من اینجا کار نمی‌کنم و مهمانم. گفتن خیر نمیشه. از طرف برنامه یکی آمد دنبالم و اصرار و التماس که می‌شه تا خونه بری و مقنعه سر کنی؟ متاسفانه بچه بودم و گفتم چشم. تا خونه رفتم و برگشتم. راهم دادن.
پشت صحنه منتظر نوبت آنتن بودم که آقایی آمد. در حالی که لبخند عریضش تا بناگوش رفته بود، گفت ترانه خانم محیط اینجا سینما نیستا، لطفا جلوی دوربین رفتی نخند؛ لبخند بزن، ولی کامل نخند. بالاخره رفتیم جلوی دوربین. دو سوال جواب دادم دیدم مجری خانم چشم و ابرو میاد: از پشت صحنه اشاره می‌کنن خانم علیدوستی پا رو نندازه رو پاش.
پاییز بود. زدم بیرون و خیابان الوند رو عصبی و پیاده پایین آمدم. نیم ساعت هم توی برنامه نبودم، ولی نصف روز تحقیر شدم. عهد کردم هرگز دیگه پام رو اونجا نذارم. در این ۱۸ سال بارها تو مصاحبه‌هام اینو گفتم که تلویزیون نخواهم رفت و از طرف همکارانم و گاهی مردم انتقادهایی هم بود.
مثلا سال ۸۶ به خاطر مصاحبه‌ای با یک ماهنامه سینمایی و حرف‌هایی که ضد تلویزیون زدم، نام من از تیزر فیلم کنعان که آن موقع اکران بود، حذف شد. سر و صدایی هم شد و جناب ضرغامی آمد وسط که اشتباه شده و غیره.
همه اینها به کنار. منظور این نیست که سینما این سال‌ها بی‌سانسور بوده. گوش چسب زدن در سینما هم هست. کوک زدن شال و روسری به همه لباس … اونقدر قصه زیاده که حوصله آدم از گفتنش سر میره. ولی همین فیلم‌های فضای بازتر سینما هم با سانسور و بی‌سانسور گاهی پشت در توقیف ماندن یا هیچ وقت رنگ پرده را ندیدن. پس سانسور در زندگی یکی مثل من مانعی دائمی و سرنوشت سازه. همیشه هم بوده.»

پخش فیلم‌های بازیگر متهم به رسوایی اخلاقی!

شبکه نمایش تقریبا از ابتدای شروع کارش سانس ساعت 9 شب را به پخش آثار یک بازیگر یا یک کارگردان در طول یک هفته اختصاص داده است. در هفته‌های اخیر در کمال تعجب آثار کوین اسپیسی که پرونده رسوایی جنسی‌اش در دادگاه باز است، نتفلیکس او را از سریال خانه پوشالی کنار گذاشته، پروژه‌های سینمایی قراردادشان را با او لغو کرده‌اند و از طرف اکثر هالیوودی‌ها طرد شده روی آنتن شبکه نمایش رفت!

این اتفاق در شرایطی افتاد که فیلم جدید اسپیسی در سینماهای آمریکا با فروش مفتضحانه 126 دلار و تنها 60 بیننده کار خود را آغاز کرد و با تلاش بسیار عوامل و سایر بازیگران و درخواست برای نادیده گرفته نشدن زحمات آنها با فروش کلی 1 و نیم میلیون دلار هنوز هم در شرایط بسیار بدی به سر می‌برد. شاید بهتر بود کوین اسپیسی فیلم خود را به شبکه نمایش بفروشد!

نتیجه‌گیری

در نهایت باید گفت احوال تلویزیون خوش نیست و مشخص نیست این سوءمدیریت تا کی می‌خواهد به سیما ضربه بزند و باعث ریزش بیشتر مخاطبان شود. بی برنامگی‌ در پخش سریال‌ها از دیگر مشکلات عمده است که سریال مناسبتی عید نوروز و مناسبتی ماه رمضان در تابستان به پخش می‌رسند. رعایت نکردن حق کپی‌رایت و شکایات متعدد شبکه‌ها و ارگان‌های خارجی از دیگر مشکلات است. اشتباهات بزرگی که باعث قهر کارگردانان درجه یک آثار کمدی مثل مهران مدیری و رضا عطاران با تلویزیون شد و کیفیت کارهای کمدی را تا حد بسیاری پایین آورد، رفتارهای غلطی که حتی با برادران قاسم‌خانی هم ادامه یافت و انگیزه کار را از آنان گرفت و ممیزی‌های بسیار که از تولید آثار درخور توجه جلوگیری کرد. شاید با دیدن فیلم‌های پرفروش گیشه که عطاران پای ثابت آنهاست بیشتر افسوس این سال‌ها را بخوریم. بدون در نظر گرفتن جناح سیاسی آقای ضرغامی، در دوره ریاست ایشان با اینکه همه چیز کامل نبود اما انگار از روزی که ایشان رفته‌اند تلویزیون یک روز خوش به خود ندیده است و نمی‌شود از اوضاع کنونی برداشتی جز سوء مدیریت داشت.

*مریم رهنما

پاسخ دادن