گزارش «اقتصاد برتر» از تاثیر افزایش نرخ ارز بر تورم

0
12

 با افزایش نرخ دلار در هفته‌های اخیر و به دنبال آن گران شدن کالاهای وارداتی، نگرانی‌ها در خصوص رسیدن موج گرانی به سفره‌های مردم نیز افزایش یافته است. نرخ دلار که این روزها به دلایل مختلفی مانند افزایش تقاضا برای تجارت و مسافرت، افزایش واردات و فعالیت دلالان ارز به سطح قیمت ۴هزارتومان نیز رسید اکنون تهدیدی برای معیشت مردم شده است. اینکه چرا مردم از گرانی قیمت دلار نگرانند؛ سوالی است که می توان ادعا کرد تقریبا تمامی مردم پاسخ آن را می دانند.

 

به دلیل اینکه درحدود چهار سال قبل با افزایش نجومی نرخ ارز، معیشت و اقتصاد بسیاری از مردم کشور با چالش اساسی روبرو شد و به گرانی کالاها در سایر بازارها منتهی شد. موضوع از یک بعد دیگر نیز قابل بررسی است به دلیل اینکه تجربه نشان داده معمولا با گرانی دلار، قیمت کالاهای دیگر باافزایش کاذب روبرو می‌شود و ازطرفی بازار سوداگری دلالی بازار کاذب گرم می‌شود.

زمزمه گرانی دلار کافی است تا بهانه برای برخی سوء استفاده کنندگان فراهم شود تا قیمت کالاها را به‌صورت کاذب گران کنند به‌طور مثال قیمت محصولات پرمصرف با افزایش روبرو شده است؛ همزمان با این تحولات در بازار ارز و سایر بازارها حتی از برخی این موضوع شنیده می شود که مسئولان اقتصادی می‌خواهند از راه فروش دلار، درآمد برای دولت کسب کنند.
درهرصورت یکی ازدستاوردهای دولت یازدهم ایجاد ثبات نسبی در بازار ارز بوده ومسئولان اقتصادی دولت معتقدند این ثبات نسبی نرخ ارز مصنوعی نیست؛ اما تدوام افزایش نرخ دلار می تواند نوسانات اقتصاد کشور را افزایش دهد و نتیجه آن گرانی قیمت کالاها دربازارها و ایجاد مشکل برای معیشت مردم است.
تلاش برای مهار گرانی ارز
«صمد کریمی» مدیر اداره صادرات بانک مرکزی با بیان اینکه بانک مرکزی به‌دنبال کنترل هیجانات و شوک در بازار ارز است می‌گوید: بازار تجارت غیررسمی یا همان قاچاق، حجم بسیار بالایی در کشور دارد که با حجم تجارت رسمی برابری می کند و بازار را تحت تأثیر قرار می دهد. بانک مرکزی با ابلاغ ضوابط خرید و فروش ارز تلاش می کند تا خرید و فروش آن را به بازار رسمی هدایت کند. در سال ۹۴ با احتساب تجارت غیررسمی، حجم بخش غیرنفت در تأمین ارز کشور ۶۴ درصد بود.
نماینده بانک مرکزی ادامه می‌دهد: گسترش روابط کارگزاری بانکی، افزایش سرعت نقل و انتقالات وجوه و افزایش درجه نقدینگی در بانک ها ازجمله سیاست های ارزی بانک مرکزی است که در دست اجراست.
دغدغه‌های فعالان اقتصادی
و مردم
«مجیدرضا حریری» نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با بیان اینکه سفره مردم در ۲ ماه گذشته به دلیل افزایش قیمت دلار ۱۷ درصد کوچکتر شده ، می‌گوید: اگر قرار است هر ساله مابه‌التفاوت تورم داخلی و خارجی در قیمت دلار لحاظ شود این کار باید به صورت ماهانه انجام شود، نه اینکه
۳ سال قیمت دلار افزایش نیابد و سپس به طور ناگهانی این اتفاق بیفتد.
وی با بیان اینکه افزایش ناگهانی قیمت دلار قدرت برنامه‌ریزی را از فعالان اقتصادی نیز سلب می‌کند، می‌افزاید: دولت نمی‌خواهد بازار ارز را کنترل کند، اگر دولت برای تغییر قیمت ارز سیاست از پیش تعیین شده‌ای دارد، باید آن را به مردم توضیح دهد. یکی از دلایل نوسانات نرخ دلار در بازار، رانت حاصل از مابه‌التفاوت قیمت ارز آزاد و ارز مبادله‌ای است که برخی سازمان‌ها، نهاده‌ها، گروه‌های سیاسی، اشخاص و یا حتی دولت از آن منتفع می‌شود، به طوری که امروز این اختلاف قیمت به حدود ۸۰۰ تومان رسیده است.
حریری ادامه می‌دهد: رانت حاصل از دلار هم می‌تواند برای عده‌ای منافع شخصی داشته باشد و هم می‌تواند برای گروه‌ها و احزاب سیاسی با توجه به نزدیک شدن به انتخابات منابع مالی ایجاد کند و همچنین می‌تواند به نفع دولت باشد، تا از این طریق کسری‌های بودجه و بدهی‌هایش را از این محل تامین کند.
نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با اشاره به اینکه وقتی ۸۰ درصد ارزی که وارد بازار می‌شود درآمد حاصل از فروش نفت، پتروشیمی و میعانات گازی است، می‌گوید: بنابراین اختیار این درآمدهای ارزی با دولت است و اگر با چنین شرایطی بازیگری که ۸۰ درصد درآمد ارزی را در اختیار دارد نتواند قیمت دلار را کنترل کند، باید به مدیریتش شک کرد. اگر دولت و بانک مرکزی هیچ سیاست از پیش تعیین شده‌ای برای اتفاقات اخیر بازار ارز ندارند و قادر به کنترل قیمت دلار در بازار نیستند، باز هم این مسأله را باید به مردم توضیح دهند.
سوء استفاده برخی از نابسامانی ارز
«شهباز حسن پور بیگلری» نماینده مردم سیرجان و بردسیردرمجلس شورای اسلامی درباره تاثیر نوسان ارز بر معیشت مردم می‌گوید: افزایش قیمت دلار در روزهای گذشته وضعیت بازارهای کشور را با مشکل روبرو کرده است.
وی درباره افزایش نرخ دلار توضیح می‌دهد: به‌طورطبیعی نرخ دلار در بازار باید متاثر از عوامل اقتصادی باشد، اما در روزهای گذشته افزایش شدید قیمت دلار علاوه بر عوامل اقتصادی متاثر از جو روانی نیز بوده است. دولت تلاش‌های خوبی در زمینه مهار نرخ رشد تورم داشته، اما تدوام گرانی نرخ دلار می‌تواند این دستاورد دولت یازدهم را با خطر جدی روبرو کند.
رئیس فراکسیون اصناف مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه برخی بنکداران بزرگ از وضعیت فعلی بازار ارز سوءاستفاده می کنند می‌گوید: ازهیات دولت و بانک مرکزی درخواست داریم، بازار ارز را به صورت موثرتر مدیریت کنند. البته بخشی از گرانی قیمت دلار به دلیل تقویت نرخ جهانی دلار است، اما تاثیرات این موضوع نباید به این شدت باشد.
کاهش ارزش پول ملی
«محمدرضا پورابراهیمی» رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه اگر التهابات بازار ارز کنترل نشود، تمامی زحمات دولت در زمینه مهار رشد نرخ تورم از بین می‌رود می‌گوید: در روزهای اخیر ارزش پول ملی کشور ۱۷ درصد کاهش یافته؛ بنابراین دولت و بانک مرکزی باید تصمیمات قاطع اتخاذ کند. باتوجه به اینکه کشور درشرایط رکود اقتصادی قرار دارد و در بازارهای مختلف اقتصادی نرخ بازده مناسب وجود ندارد، با به وجودآمدن التهاب در بازار ارز بلافاصله سوداگری و سفته‌بازی در بازار ارز رونق می‌گیرد؛ بنابراین بانک مرکزی باید موضوع افزایش تقاضای کاذب بازار ارز را مدیریت کند.
پورابراهیمی می‌افزاید: بانک مرکزی شرایطی را فراهم کرده که تمامی بانک‌ها و صرافی‌ها بتوانند در بازار ارز وجود داشته باشند تا بخشی از التهاب بازار ارز کنترل شود؛ اما باید پذیرفت در این رابطه بانک مرکزی باید مدیریت موثرتری داشته باشد به دلیل اینکه بانک مرکزی از اقتدار لازم برای مدیریت بازار برخوردار است. نظر نمایندگان در مجلس این است که ورود بانک مرکزی در شرایط التهاب بازار ارز، یک امر بسیار مهم و ضروری است و در موضوع تفاوت بین نرخ ارز مبادله‌ای با نرخ ارز آزاد نیز به نظر می‌رسد موضوع به نفع اقتصاد کشور نیست و بررسی‌ها نشان می‌دهد که دست‌هایی در کار است که حتی می‌خواهد این فاصله‌ها بیشتر شود و دلیل آن ایجاد رانت و فساد اقتصادی است.
وی یادآور می شود: در بسیاری از کشورها بورس ارز راه‌اندازی شده و از طریق ابزار مالی مبادلات ارزی انجام می‌شود بنابراین با راه‌اندازی بورس ارز به موضوع تقاضای کاذب در بازار ارز رسیدگی می‌شود و زمینه حذف مبادلات فیزیکی در بازار فراهم می‌شود و بازار به سمت بازارهای مشتقه می‌رود.
تاثیر دلار بر نابسامانی بازار
«احمد انارکی محمدی» نماینده مردم رفسنجان درمجلس شورای اسلامی نیز درباره تاثیر افزایش نرخ دلار بر معیشت مردم می‌گوید: تجربه نشان داده افزایش قیمت دلار باعث نابسامانی در بازارها می‌شود. افزایش نرخ دلار در مدت اخیر متاثر از عوامل گوناگونی بوده که بخشی از آن به دلیل تقویت ارزش جهانی دلار بوده است. بخشی از رشد قیمت دلار به دلیل عوامل روانی و رونق بازار سوادگری ارز بوده که باید این موضوعات مدیریت شود.
انارکی محمدی میافزاید: از بانک مرکزی این انتظار می‌رود که باتوجه به پیش‌بینی افزایش درآمدهای نفتی در ماه‌های آینده، اجازه ندهد بازار دلالی ارز در کشور رونق یابد. بانک مرکزی باید موضوع یکسان سازی نرخ ارز را به سرانجام برساند.

 

پاسخ دادن